Vooraf

Indeling in 'perioden'/'stromingen'

In deze pagina's willen we je laten kennismaken met de ontwikkeling van de Nederlandstalige literatuur. Dat doen we door de literatuur van middeleeuwen tot nu in grote lijnen te schetsen. Vanzelfsprekend zullen we daarbij moeten kijken naar maatschappij, religie, wetenschap en andere vormen van kunst. Ook zullen we zien dat de Nederlandse literatuur - als literatuur van een klein taalgebied - is ingebed in de Europese literatuur.

Vooraf twee belangrijke mededelingen.

  • De beschrijving van de literatuurontwikkeling aan de hand van perioden suggereert dat perioden duidelijk afgebakend zijn. Dit is niet helemaal juist, want perioden komen nooit zomaar uit het 'niets' en eindigen ook nooit abrupt. De overgangen zijn geleidelijk. Bovendien loopt de oude periode vaak als een 'onderstroom' mee in de nieuwe periode.
    De werkelijkheid is dus complexer dan onderstaande tijdbalk van perioden doet vermoeden. Om die reden kunnen we misschien beter de term stromingen gebruiken dan perioden.
  • In de geschiedenis - en ook in de literatuurgeschiedenis - doet zich bovendien een merkwaardig verschijnsel voor dat we de slingerbeweging van de geschiedenis noemen: een periode met veel aandacht voor het gevoel wordt vaak gevolgd door een periode waarin het accent op het verstand ligt. Hier geldt dus het principe van actie ↔ reactie.

Onderstaande tijdbalk geeft de perioden van de literatuurgeschiedenis weer:

Tijdbalk van de Nederlandse literatuur

500 - 1500 1500 - 1700 1700 - 1800 1800 - 1880 1880 - nu
Middeleeuwen Renaissance Rationalisme Romantiek Moderne literatuur
        1880 - 1915 1915 - 1940 1940 - nu

Hoe gebruik je deze website?

In deze pagina's wordt een verhaal verteld. Dat wil zeggen dat er een verhaallijn en een verhaalontwikkeling is: je ziet hoe literatuur van de vroege middeleeuwen langzamerhand is geworden tot de huidige literatuur.
Probeer die verhaallijn te ontdekken en te onthouden. Details en data zijn natuuurlijk ondergeschikt. Zij zijn echter nodig om die ontwikkeling duidelijk te maken.

In het verhaal zijn veel verwijzingen opgenomen naar extra informatie. Je kent de hyperlinks van het web wel.
Die verwijzingen worden in een speciaal venster getoond: webpagina's, foto's, filmfragmenten, ...
Het is de bedoeling die verwijzingen te volgen als je extra informatie of uitleg nodig hebt.
Ook zijn ze bedoeld als keuzemateriaal: je kunt meer te weten komen over onderwerpen, boeken en schrijvers die jou interesseren.

Aan de linkerkant van elk scherm zie je de navigatiebalk waarmee je snel naar elke gewenste periode kunt springen.

Aan de rechterkant zie je vaak samenvattend commentaar.
En je komt daar ook de term 'Uitgelicht' tegen. Bij zo'n item wordt een scherm geopend waarin opvallende onderwerpen, boeken of schrijvers even in 'the spotlight' worden gezet. De 'Uitgelicht'-schermen zijn bedoeld voor verdere leessugesties.

Wat is deze website wel en wat is zij niet?

Deze website bevat geen opdrachten! Literatuur is niet bedoeld om opdrachten te maken!

Literatuur is - in de woorden van Harry Mulisch - 'de wereld van vrijheid': de lezer maakt met alle gegevens en met elk gelezen boek zijn eigen verhaal. Adriaan van Dis verwoordde het zo.